Vajinismus Nedenleri
Vajinismusun oluşum nedenleri, hem psikolojik hem de fiziksel (anatomik) unsurları kapsar. Vajinada yaşanan istemsiz kasılmaların altında yatan etkenler hastaların en çok merak ettiği konulardandır. Bu kasılmaların sebebi nedir? Hangi faktörler vajinismusu tetikler?
Bu sorular, vajinismusla karşılaşan çiftlerin zihinlerini sıklıkla meşgul eder. Araştırmalar, bu sorunun kökeninde çoğunlukla psikolojik, az da olsa fiziksel nedenler bulunduğunu göstermektedir. Dolayısıyla vajinismus tedavisi, nedenlerin doğru şekilde belirlenmesiyle başlar ve sürece özel planlanmalıdır.
Vajinismusun Psikolojik ve Fiziksel Kaynakları
Vajinismus, vajinal kasların istemsiz bir biçimde kasılması nedeniyle penis, parmak veya tampon gibi cisimlerin vajina içine girememesi durumudur. Bu kasılmaların altında yatan nedenler oldukça çeşitlidir.
Vajinismus hastalarının çoğu, “Neden vajinismus oldum?” sorusunu sıkça sorar. Çünkü tedavi sürecinin başarısı, bu sorunun cevabına ulaşmakla doğrudan ilişkilidir.
Vajinismus nedenlerinin %90’ı psikolojik, %10’u ise anatomik (doğuştan gelen) yapısal bozukluklara dayanır. Aşağıda vajinismusa neden olabilecek sekiz temel faktör açıklanmıştır:
1. Yetiştirme Tarzı ve Ebeveyn Tutumları
Aşırı korumacı, geleneksel veya dini baskıların yoğun olduğu aile ortamlarında yetişen bireylerde vajinismus daha sık görülür. Cinselliğin ayıp, günah, kirli bir şey olduğu düşüncesi, çocukluk döneminde yerleşerek ileride vajinismusa zemin hazırlar.
Genellikle “kızlık zarının korunması gerektiği, onun bir namus göstergesi olduğu” gibi katı inançlar çocukluktan itibaren benimsetilir. Bu düşünceler nedeniyle kadın, genital bölgesiyle bağ kuramaz, hatta o bölgeye dokunmak veya aynada görmek bile rahatsızlık verir.
Aynı zamanda modern ailelerde yetişmiş, ancak mükemmeliyetçi ve kontrolcü kadınlarda da vajinismus görülebilir. Bu kadınlar genellikle beden kontrollerini partnerlerine devretmekte zorlanırlar. Cinselliğin rahat bir şekilde yaşanabilmesi için ise güven duygusu ve teslimiyet gereklidir.
2. Cinsel Bilgi Eksikliği
Ailede veya okulda cinsellik hakkında doğru bilgi verilmemesi, bireyin bilgi açığını sağlıksız kaynaklardan kapatmasına neden olur. Sağdan soldan duyulan bilgiler veya internet üzerinden edinilen yanlış bilgiler, cinselliğe dair korku ve kaygıları artırabilir.
Oysa bilgi çağında yaşıyoruz ve doğru kaynaktan alınan bilgi, bireydeki pek çok kaygının çözümünü sağlayabilir.
3. İlk Geceyle İlgili Yanlış Bilgiler (Cinsel Mitler)
“İlk gece çok acır, kanar, zor geçer”, “penis vajinada sıkışır”, “vajina çok dardır” gibi düşünceler, halk arasında dolaşan cinsel mitlerdir. Bu mitler, bireyde gereksiz korkulara neden olarak vajinismusa zemin hazırlar.
4. Kişilik Yapısı
Mükemmeliyetçi, kontrolcü, kaygı düzeyi yüksek bireylerde vajinismus sık görülür. Bu kişiler, olumsuz durumları zihninde büyütmeye eğilimlidir. Aynı zamanda kapalı alan, kan, muayene, hayvanlar gibi durumlara karşı korkuları da olabilir.
Bu özellikler, cinsellikte kendini rahat bırakmayı engelleyebilir.
5. Cinsel Travmalar
Geçmişte yaşanan cinsel taciz, tecavüz, ensest gibi travmalar, vajinismusun önemli nedenlerinden biridir. Ayrıca küçük yaşta anne-babayı cinsel ilişki sırasında görmek, seslerini duymak da cinsel travma olarak algılanabilir.
6. Zor Jinekolojik Müdahaleler
Zor geçen jinekolojik muayeneler, düşük, kürtaj veya travmatik doğumlar, öncesinde cinsel hayatı sağlıklı olan bireylerde bile vajinismusa yol açabilir. Bu tür durumlara bağlı gelişen vajinismusa sekonder vajinismus adı verilir.
7. Kızlık Zarı ve Genital Bölge Problemleri
Kızlık zarının yapısal olarak sert, kalın, yüksek kenarlı olması veya vajinal septum, vajina darlığı, agenezi gibi doğuştan gelen anatomik bozukluklar; ayrıca Bartholin kistleri, vajinal myomlar, dış genital bölgede tümörler vajinismusa sebep olabilir. Bu tür yapısal nedenlerin tanısı jinekolojik muayene ile konulabilir.
7. Kızlık Zarı ve Genital Bölge Problemleri
Kızlık zarının yapısal olarak sert, kalın, yüksek kenarlı olması veya vajinal septum, vajina darlığı, agenezi gibi doğuştan gelen anatomik bozukluklar; ayrıca Bartholin kistleri, vajinal myomlar, dış genital bölgede tümörler vajinismusa sebep olabilir. Bu tür yapısal nedenlerin tanısı jinekolojik muayene ile konulabilir.
8. Nedeni Bilinemeyen Vajinismus
Bazen vajinismusun belirgin bir psikolojik veya fiziksel nedeni olmayabilir. Bu, nedenin hiç olmadığı anlamına gelmez; sadece henüz fark edilmemiş olabilir. Gerçek neden, tedavi sürecinde yapılan detaylı görüşmeler sırasında ortaya çıkabilir.
Tanı İçin Jinekolojik Muayene Şarttır!
Cinsel ilişkiye girememe problemi yaşayan bireyler, mutlaka bu konuda uzmanlaşmış jinekolog hekimlere başvurmalıdır. Doğru bir jinekolojik değerlendirme sonrası nedenler ortaya konmalı ve buna uygun kişiselleştirilmiş bir tedavi planı hazırlanmalıdır.
Günümüzde modern vajinismus tedavileri sayesinde kısa sürede kalıcı çözümler elde etmek mümkündür.